Zorgen voor een HWSD-pony

Wanneer je een pony hebt, die aan HWSD lijdt, betekent dit dat je levenslang zorgvuldig met de voeten van de pony zult moeten omgaan. De mate waarin de hoeven zijn aangetast en de pijn die dit veroorzaakt, kunnen van geval tot geval sterk verschillen. Er zijn pony’s die weinig last hebben, zelfs beslagen worden en een normale leeftijd bereiken. Er zijn echter ook pony’s die zo veel last hebben van de symptomen, dat er geen redden aan is en ze al op jonge leeftijd geëuthanaseerd worden. Toch zijn er ook bij zwaardere gevallen maatregelen die je kunt nemen om de pony de beste kansen te geven.

Hoefonderhoud

Uiteraard is hoefonderhoud door een goede bekapper of smid van levensbelang. Dit moet zeer regelmatig gebeuren. Hoe vaak, zul je zelf moeten ondervinden. Flynn werd elke drie weken bekapt. Anderen houden een frequentie aan van bijvoorbeeld zes weken.

IMG_2940.jpg

Bij het bekappen van een HWSD-pony zijn een paar verschillen met een “normaal” paard. Allereerst moet je je realiseren dat de hoefwand niet goed in staat is om te dragen. Bij teveel druk kan deze gemakkelijk afbrokkelen of zelfs met grote happen afbreken.

  • Het is daarom belangrijk dat je bekapper ervoor zorgt dat de hoefwand NIET draagt en van de grond afblijft. Goed afronden van de hoefwand (mustang roll) vermindert de kans op scheuren.
  • De zool en de straal moeten de draagfunctie van de hoefwand overnemen. Daarom is het zaak deze zo veel mogelijk met rust te laten. In sommige gevallen vormt de zool op den duur een soort “vervangende hoefwand” – een ring langs de witte lijn die wat verhoornd en voor stabiliteit in de voet zorgt. Deze laat je uiteraard ook met rust.
  • De steunsels kunnen voor de HWSD-pony extra steun bieden; het is dus niet altijd verstandig deze te verwijderen. In hoeverre dit voor jouw pony geldt, is een kwestie van uitproberen.

hoof.jpg

Het beslaan van een HWSD pony is niet altijd mogelijk of verstandig. In de meeste gevallen zullen de nagels teveel schade geven; de hoefwand kan daardoor juist gaan afbreken, waardoor het ijzer los scheurt met alle gevolgen van dien. Toch zijn er wel pony’s bij wie ijzers, in combinatie met goed onderhoud, mogelijk zijn. In Nederland hebben we over het algemeen zachte grond, waardoor blootvoets meestal een goede optie is. Wanneer je echter bijvoorbeeld in Ierland woont, met veel rotsachtige weilanden en stenige paden, kan een of andere vorm van beslag het verschil betekenen tussen kapotte en redelijke hoeven.

Een alternatief voor het beslaan met nagels, is het plakijzer. (Glue on) Er zijn smeden die hiermee geëxperimenteerd hebben met matige tot goede resultaten. Ray Knightly, een Duitse hoefsmid, heeft veel ervaring met HWSD en gaf hierover een lezing. via deze link kun je deze lezing zien. Zeker ook interessant voor je hoefsmid, vooral als je beslag wilt proberen.

Een ander alternatief is het gebruik van hoefschoenen. Deze zijn er in veel verschillende modellen, waarvan sommigen speciaal voor therapeutisch gebruik. Hoefschoenen kunnen van onschatbare waarde zijn wanneer je pony “gevoelige dagen” heeft, wanneer je met hem de weg op wilt of wanneer je de voeten droog wilt houden. Waarom dat laatste zo belangrijk is, lees je hieronder.

De invloed van de bodem

Al tijdens het onderzoek naar HWSD vermoedden de onderzoekers dat water invloed had op het afbreken van de hoefwand. Dit werd later keer op keer bevestigd door verzorgers van zieke pony’s. Het lijkt erop dat de overgangen van nat naar droog en omgekeerd het verval van de hoeven in de hand weren. Wanneer een pony continu op drassige grond staat, blijven de hoeven vrij rustig en bij elkaar. Maar zet zo’n pony een nachtje in een droge stal en de ellende begint. Ook andersom bleek dit op te gaan: wanneer een pony betrekkelijk droog staat, kan een ritje door een modderige omgeving, of de oversteek van een vijver desastreuze gevolgen hebben. Binnen enkele dagen of in sommige gevallen zelfs uren, vallen de hoeven uiteen… Hoewel het niet altijd mogelijk is om een pony voortdurend dezelfde bodemgesteldheid te bieden, is het goed om hier rekening mee te houden en zo mogelijk maatregelen te nemen. Geleidelijke overgangen zijn vaak beter te hanteren.

SDC11547.JPG

Voedingssupplementen

Laten we voorop stellen dat goede voeding, die alle nodige vitaminen en mineralen bevatten die een paard nodig heeft, voor alle paarden belangrijk is. Een tekort kan uiteenlopende symptomen geven. Ook voor een HWSD-pony is volwaardige voeding van levensbelang. Voor een sobere pony als de Connemara is een goede kwaliteit hooi of gras het hoofdbestanddeel van passende voeding. Daarnaast kun je een kleine hoeveelheid krachtvoer geven. Er bestaan talloze supplementen waaronder een heel aantal die beweren invloed te hebben op de kwaliteit van de hoeven. Pas hier echter mee op. De meeste supplementen zijn zeer algemeen en kunnen ook schade veroorzaken. En hoewel er zeker pony’s zijn die baat hebben van een bepaald supplement, kan dit de ziekte helaas niet genezen. Soms werkt het zelfs averechts: er zijn zeker stoffen waar de hoefwand harder van wordt. Dit is normaal zeer wenselijk, maar bij een HWSD-pony kan dit betekenen dat de hoefwand te hard wordt en daardoor in grotere brokken afbreekt of wanneer deze de grond raakt, de verwijdering tussen hoefwand en hoef vergroot. Dit is zeer pijnlijk, vergelijkbaar met een menselijke nagel die losgekomen is en opgetild wordt…

In de meeste gevallen kun je het geld van de (dure) supplementen beter besteden aan een goede bekapper. Wil je toch supplementeren, of vermoed je dat je pony een tekort heeft, dan is de veiligste weg om een bloedonderzoek te laten doen om te bepalen wat de pony eventueel tekort komt. Je kunt het dan gericht aanvullen.

2012-08-20 10.08.01.jpg

Die scheuren…

Zelfs met de beste zorg kun je niet altijd voorkomen dat er scheuren en open plekken ontstaan in de hoeven. Dit is niet alleen soms pijnlijk, maar er bestaat ook het gevaar dat bacteriën en schimmels de hoef binnendringen. Dit kan hoefzweren en infecties tot gevolg hebben. Het is daarom goed de scheuren en brokken tegen deze invasies te beschermen. In mijn ervaring werkt honing erg goed. Honing bevat stoffen (propolis) die het bijennest beschermen tegen schimmels en andere boosdoeners, en dat werkt ook op de ponyhoef. Je kunt gewone honing uit de supermarkt gebruiken en bijvoorbeeld een afwaskwastje om het diep in de scheuren aan te brengen. Bij ernstiger gevallen, of als er al een ontsteking gaande is, kun je ook honingzalf gebruiken: deze bevat veel meer propolis. Het is echter ook een stuk duurder. Houd je de hoeven voornamelijk vochtig, dan kun je ook een verdunning van dettol gebruiken. Dit is eenvoudiger aan te brengen dan honing. Andere eigenaren hebben zo hun eigen huismiddelen: een mengsel van olie en teer (5 / 1) bijvoorbeeld houdt het vocht in de voeten beter vast (aanbrengen op de natte hoef).

Hoefbevangenheid

Het lijkt er sterk op dat HWSD-pony’s gevoeliger zijn voor hoefbevangenheid. Zorg dat je pony niet te zwaar wordt en houd goed in de gaten of hij verschijnselen vertoont van beginnende bevangenheid. Neem dan direct maatregelen.

2012-06-29 15.28.54.jpg

Vergeet de rest van het lijf niet

Wanneer je pony een tijdlang meer of minder pijn in de voeten heeft, kan hij een bepaalde stand aannemen of anders gaan lopen om zijn voeten te ontzien. Dit is niet altijd zonder gevolg. Er kan scheefheid, stijfheid en overbelasting in zijn lichaam ontstaan. Gerichte oefeningen wanneer hij weer in orde is kunnen helpen. Het kan ook zeker geen kwaad met enige regelmaat een fysiotherapeut, masseur, osteopaat of cranio-sacraaltherapeut je pony te laten behandelen.

Gemoedstoestand

Het is soms niet zo gemakkelijk om in te schatten of een pony nog blij is, ondanks beperkingen en pijn. Flynn was erg hard, ze liep tamelijk vrolijk door, zelfs al was ze duidelijk kreupel. Ze wilde mee met haar vriendinnen in het land en op wandelingen en ritjes; en waar een ander paard misschien al veel sneller depressief zou raken en zich terug zou trekken, was zij altijd de gangmaker, de kern waar haar groep om draaide. Waarschijnlijk heeft dit ervoor gezorgd dat ze het al die jaren, met soms heel slechte periodes, heeft volgehouden. Enkele maanden voor haar dood zag ik het veranderen. Ze werd stiller, trok zich meer terug en het vrolijke licht in haar ogen werd minder. Daarna is het heel hard gegaan.

Probeer altijd in contact te blijven met je HWSD-pony. Aandacht, liefde, afleiding, vrijheid en goed (paarden)gezelschap kunnen zijn leven een stuk veraangenamen. Dit is niet alleen een sentimenteel praatje voor ponymeisjes, maar heeft ook een wetenschappelijke verklaring voor wie daar behoefte aan heeft. Pijn geeft veel stress en stresshormonen zoals cortisol en adrenaline. Lichamelijke aandacht en plezier geven endorfinen, oxytocine en dopamine, die pijn verminderen.

2012-06-06 19.06.51.jpg

Hoe moeilijk ook, houd altijd in de gaten of het leven van je pony nog paardwaardig is. HWSD is ongeneeslijk. Je kunt een hoop doen, maar de ziekte wegnemen kan nu eenmaal niet. Als de situatie uitzichtloos is, en je pony heeft veel pijn, is er soms geen andere keuze dan het lijden te beëindigen.

 

 

Advertenties